Buitenland, Tech

Territoriale taaltwist om Alexanders koninkrijk

In zijn lege strandbar in Dolno Dupeni wijst Bosko Dimovski (66) naar de groene heuvelruggen in het zuiden. Waar de rij parasols bij het Meer van Prespa ophoudt, eindigt de Republiek Macedonië en begint Griekenland. Aan het eind van de weg die het strand scheidt van de bergen, staat een Macedonische vlag en een roestige slagboom. „Onze grensovergang, dicht sinds 1967”, zegt Dimovski.

Idyllisch maar desolaat, zo kent Dimovski zijn stek aan de oever van het meer op de grens van Macedonië, Griekenland en Albanië. Maar het historische akkoord dat de Macedonische premier Zoran Zaev en zijn Griekse ambtsgenoot Alexis Tsipras dinsdag bekendmaakten over het omdopen van Macedonië tot Republiek Noord-Macedonië plaatst deze uithoek van de Balkan in het middelpunt van een politieke omwenteling.

Dit is de plek waar Zaev en Tsipras zaterdag hun overeenkomst zullen ondertekenen om een einde te maken aan een slepend dispuut over de naam ‘Macedonië’. Sinds de republiek in 1991 ontstond uit het verbrokkelde ex-Joegoslavië, houdt Athene vol dat de naam en enkele regels in de grondwet een territoriale claim impliceren op het grondgebied en het antieke erfgoed van de Griekse landstreek Macedonië.

De nieuwe naam beklemtoont dat het land onderdeel is van de grotere regio Macedonië. Die groeide in antieke tijden vanuit het noordoosten van Griekenland, waar ook de door Grieken gekoesterde koning-krijger Alexander de Grote geboren werd. Door de geschiedenis heen omvatte de regio delen van Bulgarije, Albanië, Servië, Kosovo en de Republiek Macedonië.

Stabiliteit op de Balkan

De naams- en grondwetswijziging moet goedgekeurd worden door parlementen in beide landen en, via een referendum in de herfst, door de Macedonische bevolking. Een deel van de Griekse oppositie heeft zich al beklaagd over het akkoord en de Macedonische president weigert het te tekenen, al kan het parlement hem overstemmen.

Een geslaagde verzoening zou een sprong voorwaarts zijn voor de stabiliteit op de Balkan. Tot nu toe blokkeerde EU-en NAVO-lid Griekenland het pad van Skopje richting beide internationale allianties. Bovendien verplichtte het de Macedoniërs zichzelf in de VN ‘Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië’ (FYROM) te noemen.

De doorbraak, is de hoop in Skopje en westerse hoofdsteden, zal de integratie van het land van 2,1 miljoen inwoners met het Westen een nieuw elan bezorgen. „We geloven dat Macedonië een uitnodiging zal krijgen om het dertigste lid van de NAVO te worden op de top van 12 juli”, verklaarde Zaev dinsdag.

Een stevig signaal in een regio waar ook grootmachten als Rusland en China invloed zoeken. Toenadering tot de EU moet bovendien vermijden dat Skopje verzandt in corruptie of terugkeert naar het autoritair getinte nationalisme van de voorgaande regering van ex-premier Nikola Gruevski.

Lees ook: De Grieken eisen ‘Macedonië’ voor zichzelf op