Maatschappij

Natuurgrond kun je transplanteren
Maatschappij

Natuurgrond kun je transplanteren

De struikheide op de Reijerscamp, tussen Ede en Arnhem, bestaat uit jonge, soepele, groene twijgen. Niet van die houtige struikjes die je normaal in heidegebieden aantreft. Tussen de opkomende planten groeit bekertjesmos en rendiermos en onlangs is een zeldzame loopkeversoort gesignaleerd. „Een paar jaar terug was het hier één grote […]

Spinozapremies naar puberteit en eiwitten
Maatschappij

Spinozapremies naar puberteit en eiwitten

De Spinozapremies gaan dit jaar naar een puberteits-psycholoog, een ‘gecondenseerde materie’-natuurkundige, een eiwit-scheikundige en een genoomanalyse-natuurkundige. Zij krijgen ieder 2,5 miljoen euro, naar eigen inzicht te besteden aan onderzoek. Winnares Eveline Crone (1975), hoogleraar neurocognitieve ontwikkelingspsychologie, en Michel Orrit (1956), hoogleraar spectroscopie van moleculen in gecondenseerde materie, zijn beiden verbonden […]

Maatschappij

Verstrengelde lichtdeeltjes vestigen nieuw record

De Chinese satelliet Micius heeft paren van quantumverstrengelde lichtdeeltjes gemaakt met een onderlinge afstand van 1.203 kilometer – een enorme verbetering van het vorige record, dat op 143 kilometer stond. Quantumverstrengeling houdt in dat een meting aan deeltje A onmiddellijk de uitkomsten van metingen aan deeltje B beïnvloedt, zelfs al […]

Maatschappij

Nieuwe vorm van koolstof is keihard én elastisch

Het is supersterk en licht, enorm elastisch en het geleidt elektriciteit. Gecomprimeerd glasachtig koolstof heeft het allemaal. Het materiaal, dat volledig bestaat uit koolstof, wordt gemaakt door de al langer bekende, zwarte stof glasachtig koolstof bloot te stellen aan extreem hoge druk en temperatuur. Het keiharde en veerkrachtige materiaal dat […]

Maatschappij

Koolmeesje lijdt onder verzuring

In de Noord-Ginkel, een voedselarm bos bij Ede op de Veluwe, lijden koolmezen sterk onder kalkgebrek. Eieren hebben een zwakke schaal, ze komen vaak niet uit, en jonge koolmezen liggen in het nest met gebroken poten. Volgens bioloog Arnold van den Burg, die het ontdekte, ontstaat het kalkgebrek door de […]

Maatschappij

Waar plastic op Spitsbergse stranden vandaan komt

Visnetten, touwen, boeien. Plastic zakken, doppen, cosmeticaverpakkingen. En vooral eindeloze hoeveelheden onherkenbaar plastic, grotendeels uit elkaar gevallen. Dat vonden Nederlandse wetenschappers de afgelopen drie weken op stranden in het noordpoolgebied. Op Jan Mayen, een klein eiland midden tussen Groenland, IJsland en Spitsbergen, lagen 575 stukken afval per honderd meter; op […]

Maatschappij

Waarom hebben aubergines heel soms een neus?

Deze rubriek is bedoeld voor ‘vaak gestelde vragen’ uit het dagelijks leven. De vraag van deze week is echter een waarschijnlijk nooit eerder gestelde vraag. Over aubergines. Het begon met een foto die Oscar van der Veen (toen 14 jaar) in 2015 opstuurde naar de kinderfotorubriek Klikkerdeklik in deze krant. […]

Maatschappij

Grote sterrenstelsels hebben een voorkeursrichting

Ooit dachten astronomen dat alle sterrenstelsels in het heelal volkomen willekeurig georiënteerd zijn. Sinds bijna vijftig jaar is echter bekend dat sommige stelsels een voorkeursrichting innemen. En nieuw onderzoek, dat op 12 juni in Nature Astronomy is gepubliceerd, laat zien dat deze ‘gewoonte’ al minstens tien miljard jaar geleden is […]

Maatschappij

Rustende arm traint gratis mee

Trainen met een spiegel kan mensen met bijvoorbeeld een gebroken arm of been helpen sneller hun kracht weer terug te krijgen. Dat zegt bewegingswetenschapper Tjerk Zult. Hij promoveerde maandag 12 juni in Groningen op zijn onderzoek daarnaar. Zult liet proefpersonen één arm trainen, waarbij zij via een spiegel hun bewegende […]

Eetproblemen kun je prima afleren
Maatschappij

Eetproblemen kun je prima afleren

Violist, psycholoog, hoogleraar, decaan Anita Jansen (56) is hoogleraar experimentele klinische psychologie en decaan van de faculteit psychologie en neurowetenschap aan de Universiteit Maastricht. Ze heeft in Utrecht gestudeerd: eerst een jaar conservatorium (viool) en muziekwetenschappen, daarna stapte ze over naar psychologie. In 1990 promoveerde ze in Maastricht op ‘Binge […]

Eindelijk kunnen  we écht binnenin de cel  kijken
Maatschappij

Eindelijk kunnen we écht binnenin de cel kijken

Het orakel staat in een kelder van de Universiteit Leiden, op een trillingsvrije betonnen vloer. De Titan-Krios, drie meter hoog, rechthoekig, grijs met zwart. Het is een elektronenmicroscoop, en in zijn binnenste vriest het bijna 200 graden. Titan-Krios kostte evenveel als een rijtje kapitale villa’s. In een lab verderop op […]