Buitenland, Tech

Kaapse landinvasie leidt tot raciale spanningen

Langs de Baden Powell-weg overstemt het geluid van hamers en zagen het voorbijrazende verkeer. Rechts slaan de golven van de Indische Oceaan op het zand van de Kaapse Vlakten. Links van de weg zijn tientallen gezinnen druk bezig een doe-het-zelf-huis te bouwen: 4 golfplaten als muren en één golfplaat als dak.

„Dit is mijn eigen huis, met mijn eigen grond”, zegt Lunga Makiwane, die bovenop het geraamte zit van het huis dat bijna klaar is voor het dak. „Ik huur al jaren van iemand anders, het is niet meer te betalen.”

Nog meer auto’s arriveren met golfplaten en houten balken. In de afgelopen drie weken verrezen hier zo honderden huizen op het braakliggende moerasland. Sinds het begin van dit jaar zijn er alleen al in en om Kaapstad 145 van dit soort landinvasies geweest, volgens een telling van de burgemeester. „In de zeven jaar dat ik burgemeester ben heb ik nog nooit zoveel protesten en landinvasies meegemaakt”, verklaarde burgemeester Patricia de Lille eerder deze maand. Ook op andere plekken in Zuid-Afrika trokken grote groepen landloze Zuid-Afrikanen stukken grasland binnen om huizen te bouwen. Soms privé-land, soms land van de gemeente.

Bijna een kwart eeuw na de val van apartheid is tweederde van het land nog altijd in handen van witte Zuid-Afrikanen, die 8 procent van de bevolking vormen. De landwet van 1913 en de racistische politiek tot aan de komst van democratie in 1994 dreven miljoenen van de vruchtbaarste delen van dit land. Kaapstad is misschien wel de pijnlijkste schandvlek uit die tijd: witte stranden, groene parken en villa’s aan de ene kant van de Tafelberg, en op elkaar gestapelde krotten in de Kaapse vlakten aan de andere kant.

Bijna een kwart eeuw na de val van apartheid is tweederde van het land in handen van witte Zuid-Afrikanen

De ‘red ants’, of rode mieren, is de naam van een controversiële, private eenheid die wordt ingehuurd om krakers van land en uit gebouwen te sturen. In de fotoserie zijn meerdere acties van de ‘ants’ te zien. Foto James Oatway/Panos/HH
Een bewoonster wacht buiten, terwijl een medewerker van de ‘ants’ de potten en pannen uit haar hut haalt tijdens een actie in het township Evaton. Foto James Oatway/Panos/HH
‘Red ants’ slopen hutten die illegaal op privéterrein zijn gebouwd.Foto James Oatway/Panos/HH
Tijdens ontruimingen bedekken ‘red ants’ vaak hun gezicht, zodat ze tijdens een actie in hun eigen gemeenschap niet worden herkend. Ze gebruiken ook wel eens maskers om de bewoners angst aan te jagen.Foto James Oatway/Panos/HH