Buitenland, Tech

Het tragische leven van Hannelore Kohl

Helmut Kohl is twee keer getrouwd geweest. Zijn eerste vrouw, Hannelore Kohl-Renner, was vermaard wegens haar versteende glimlach. In de Duitse pers werd ze weinig respectvol ‘de Barbiepop uit de Pfalz’ genoemd, maar Hannelore Kohl was meer dan de blonde huisvrouw die voor de kinderen moest zorgen. Ze typte niet alleen de lezingen van haar man uit; ze adviseerde hem ook. Maar ze heeft altijd in Kohls schaduw gestaan.

Hannelore Kohl, geboren in 1933, heeft zich tijdens haar hele huwelijk dienstbaar, zo niet ondergeschikt, opgesteld jegens haar man en diens politieke carrière. Ze pleegde in 2001 zelfmoord, naar destijds werd aangenomen omdat ze aan lichtallergie leed.

Maar journalist Heribert Schwan, ooit een vertrouweling van zowel Hannelore als Helmut Kohl, laat in zijn boek Die Frau an seiner Seite. Leben und Leiden der Hannelore Kohl overtuigend zien dat ze eerder aan zware depressies leed dan aan lichtallergie, en dat die depressies uiteindelijk tot haar zelfdoding leidden.

Achtervolgd door het verleden

Ze werd waarschijnlijk, aldus Schwan, achtervolgd door herinneringen uit het verleden. Kohls echtgenote is getroffen door een typisch Duits noodlot, zoals dat veel Duitse vrouwen en meisjes tijdens de laatste dagen van de Tweede Wereldoorlog overkwam: ze werd misbruikt door oprukkende soldaten van het Rode Leger.

Het is een onderwerp dat lang een taboe in het naoorlogse Duitsland is geweest. Dat Schwan het in zijn boek aansnijdt, is opmerkelijk. Dat Hannelore Kohl het hem kennelijk heeft verteld, is nog opvallender. Over het oorlogsverleden werd in huize-Kohl niet gesproken. Hannelores vader was een nazi. Ze was twaalf jaar toen ze in Döbeln (Saksen), waar ze gewonde soldaten moest verplegen, meermaals door Russische soldaten werd verkracht en naar eigen zeggen „als een zak cement” uit het raam werd gegooid.

Helmut Kohls tweede vrouw Maike Richter werkte van 1994 tot 1998 op de economische afdeling van het Kanzleramt. Sinds 2005 leefden de twee samen; in 2008 trouwden ze. Maike Richter (geboren 1964) werd door de Duitse pers als Kohls ‘bewaakster’ gezien. In de Süddeutsche Zeitung schreef een verslaggever dat ze een muur om de oud-kanselier had gebouwd, sinds hij bij een val in zijn woning in Oggersheim zwaargewond raakte. „Ze verpleegt, beschermt en controleert hem.”

Helmut en Hannelore Kohl hadden twee zoons: Peter en Walter. Die laatste meldde in zijn autobiografisch getinte Leben oder gelebt werden, overduidelijk een afrekening, dat Helmut Kohl weliswaar een kanselier van historisch formaat was, maar een heel slechte vader.