Buitenland, Tech

Europese leiders volgen spoedcursus ‘geopolitiek’ in Sofia

Aan stoere woorden geen gebrek op de EU-top donderdag in de Bulgaarse hoofdstad Sofia. „De geschiedenis is terug van weggeweest en het moment om besluiten te nemen is aangebroken”, zei de Franse president Macron.

De agenda loog er niet om. De EU-leiders bogen zich over de geopolitieke noodzaak tot verdere uitbreiding op de Balkan. Hoe langer de EU landen als Servië, Bosnië en Macedonië in de wachtkamer laat zitten, des te groter de kans op nieuwe onrust en frustratie in die politiek toch al zo instabiele Europese regio.

En dan waren er de oplopende spanningen met Trump. Hoe moet de EU verder met de onvoorspelbaarheid van de grillige Amerikaanse president die de EU-VS-relatie op scherp zet door eenzijdig internationale akkoorden over klimaat en handel en nucleaire afspraken met Iran op te zeggen?

Veel geopolitiek dus. Maar de EU is daar niet bedreven in. Ze bedient zich eerder van soft power, blijven praten, bemiddelen en zoeken naar een compromis.

Maar ‘Sofia’ werd noodgedwongen een ‘spoedcursus geopolitiek’, aangevuurd door EU-raadspresident Donald Tusk die de regeringsleiders wakker wilde schudden. „Dankzij Trump zijn we verlost van onze illusies”, zei een cynische Tusk.

Voor Tusk, die in de jaren tachtig vocht tegen de communistische dictatuur in zijn land Polen, komt de botsing met Amerika extra hard aan. De oppositie in het toenmalige Oostblok voelde zich altijd gesteund door Washington. „Het echte geopolitieke probleem is niet dat je vijand onvoorspelbaar is, maar dat je vríend dat is”, zei Tusk.

Hij kreeg bijval, zelfs van de doorgaans nuchtere premier Rutte, die waarschuwde voor „verzwakking van de transatlantische wereldorde, met geopolitieke gevolgen.” Het wegvallen van de VS als vanzelfsprekende bondgenoot betekent volgens Rutte „dat Nederland en Europa meer dingen zelf moeten gaan doen”.

lees ook: Op Balkantop in Sofia wil EU Rusland en China de pas afsnijden