Gezondheid

Doping, vrijspraak maar nu een nieuw dopingonderzoek

Voor het eerst is de Nederlandse schaatswereld opgeschrikt door een zaak rond afwijkende bloedwaarden bij een sporter op het hoogste niveau. Shorttrackster Yara van Kerkhof (27) maakte bekend dat ze zich later dit jaar van werelddopingautoriteit WADA bij sporttribunaal CAS moet verantwoorden. Van Kerkhof won tijdens de afgelopen Winterspelen in Pyeongchang zilver op de 500 meter en brons met het Nederlandse team op de relay.

1. Waar draait de zaak rond Van Kerkhof om?

In juni 2017 meldde de internationale schaatsbond ISU aan Van Kerkhof dat er in de winter van het seizoen 2015-2016 twee afwijkende bloedwaarden geconstateerd waren in haar bloedpaspoort, sinds 2000 verplicht in het schaatsen. Het ging om metingen bij een wereldbekerwedstrijd in Shanghai in december 2015 en het wereldkampioenschap in Seoul in maart 2016. De disciplinaire commissie van de ISU beoordeelde dit als dopingzaak en Van Kerkhof werd aangeklaagd. Ze kreeg toen geen voorlopige schorsing.

Van Kerkhof bepleitte succesvol waarom haar bloedwaarden afweken. Ze ontkent verboden middelen te hebben gebruikt. De waarden zouden het gevolg zijn van een afwijking in de doorbloeding van haar longen, waarschijnlijk ontstaan door een aangeboren hartafwijking. Op haar zevende onderging Van Kerkhof een openhartoperatie. Volgens schaatsbond KNSB is er geen „specifieke medische term” voor wat er mis is.

Volgens Van Kerkhof is – meermaals – bewezen dat haar bloed „uitzonderlijk” reageert op hoogte én lange vliegreizen. Van dat laatste was sprake voorafgaand aan de twee bewuste metingen.

De tuchtcommissie van ISU oordeelde vervolgens dat er genoeg aanleiding was voor vrijspraak. Dit kreeg Van Kerkhof te horen op de dag dat ze met de Nederlandse shorttrackploeg naar een trainingskamp in Japan vertrok, vlak voor de Spelen van Pyeongchang.

Het WADA besloot eind april, vlak voor het einde van de beroepstermijn, de zaak voor het CAS te brengen. Dat kan het WADA als waakhond doen. Jaarlijks krijgt het zo’n 2.500 uitspraken binnen om te beoordelen. In slechts tientallen gevallen mag het in beroep. Dat zijn vaak zaken rond belangwekkende evenementen en sporters, zoals bij Van Kerkhof het geval was.

2. Waarom is dit nu pas wereldkundig gemaakt?

Dat is misschien wel het opvallendste aan de zaak: hij blijkt lang stilgehouden. In juni vorig jaar werd het Van Kerkhof bekendgemaakt en daarmee ook de bond – de andere shorttrackers in het Nederlandse team zelf nog niet, zegt de KNSB. Sportkoepel NOC*NSF werd volgens de bond al wel meteen over de zaak ingelicht.

Besloten werd om de zaak achter de schermen af te handelen. Dit mag overigens: (potentiële) dopingzaken zijn een kwestie tussen de bond en de sporter. De KNSB en NOC*NSF hebben nooit serieus overwogen in het kader van pro-activiteit het verhaal al naar buiten te brengen.

Toen eind januari dit jaar de vrijspraak door de ISU bekend werd, is het Nederlandse shorttrackteam van coach Jeroen Otter als geheel ook ingelicht. Ook toen werd niet besloten dit te melden aan de buitenwereld, vanwege de afleiding die dit zou geven in de aanloop naar en tijdens de Winterspelen. De KNSB en ex-chef de mission Jeroen Bijl van NOc*NSF zeggen beiden het onnodig te hebben gevonden de zaak toen alsnog te melden. Ook omdat Van Kerkhof was vrijgesproken.

Lees ook: Perfectionist verrast in gekkenwerk op ijzers