Buitenland

Asscher zegt weer nee, Pechtold zegt weer misschien

De formatie gaat pas dinsdag weer verder nadat Rutte, Buma en Pechtold hun huiswerk voor Tjeenk Willink hebben gemaakt. Asschers stelligheid over niet regeren is weer terug: hij doet het echt niet. Daarom moet Pechtold het komende week wel weer goed maken met Segers om een moeizaam kabinet met een minimale Kamermeerderheid te formeren. Dat belooft, na huiswerk, strafwerk.

REALIST VAN OJIK: Het beeld dat GroenLinks-leider Jesse Klaver in de formatieonderhandelingen werd teruggefloten door fractie, partijkader en een horde asieldeskundigen is in ieder geval niet het hele verhaal van de interne partijdiscussie over afspraken met semi-veilige landen om migranten terug te nemen. Thijs Niemantsverdriet ontdekte dat oud-fractievoorzitter en diplomaat Bram van Ojik de controversiële Turkije deal vorige week nog verdedigde op een symposium van instituut Clingendael. Hij was een “realist” geworden over de “nare maatregel” om vluchtelingenstromen “houdbaar” te houden. In een reactie zegt Van Ojik nu “dat er geen enkel licht zit tussen zit tussen mijn opvattingen en die van Klaver”. Hij vond de Turkijedeal in de noodsituatie van 2015 te rechtvaardigen, maar zegt dat deze niet goed werkt. Dit lijkt toch te suggereren dat Van Ojik in een noodsituatie met nog meer verdrinkingen in de Middellandse Zee flexibeler is over het maken van deals met Afrikaanse landen dan Klaver.

HATEMAIL I: Als jullie elkaar allemaal uitsluiten, gaan we dat maar eens zwart-op-wit zetten, moet informateur Herman Tjeenk Willink gedacht hebben. Hij liet Rutte en Buma een brief schrijven over hun afwijzing van Wilders. Brieven, zo schrijft politiek columnist Tom-Jan Meeus, waaruit nog geruime tijd geciteerd zal worden. Wilders “is verhard” (Rutte) en wordt “steeds radicaler” (Buma). Hij “ondermijnt instituties” zoals het parlement en de magistratuur (Rutte) en “is in zijn optredens en uitingen alleen maar grover geworden” (Buma). Hij heeft de laatste jaren “niet laten zien constructief te willen meewerken aan oplossingen voor de grote problemen” (Rutte) en heeft ook recentelijk “niets gedaan (…) om vertrouwen te herstellen” (Buma). Ook Roemer kreeg huiswerk en zijn uitleg over waarom hij “de neoliberale koers” van de VVD uitsluit, komt erop neer dat hij ook nooit met D66 kan werken. Dat zou beteken dat hij nooit gaat regeren.

Het belangrijkste nieuws van het Binnenhof en een inkijkje in de politieke dag die komen gaat.

Stuur mij De Haagse Stemming

Toenadering: Tussen de ‘centrale drie’ zit het na een paar koppen koffie, dinertjes en nachtelijke telefoongesprekken weer helemaal goed, reconstrueerden Enzo van Steenbergen en Thijs Niemantsverdriet. Tjeenk Willink voert intussen de druk op D66 op om ook met de ChristenUnie te gaan praten. Daar geeft Pechtold nogal gemengde signalen over af. Bij Jinek zei hij gisteravond dat D66 geen conservatief kabinet mogelijk zal maken, terwijl hij niet wilde uitsluiten dat hij met de conservatieve VVD, CDA en ChristenUnie in een coalitie gaat zitten. Dat de PvdA zijn hartelijke voorkeur heeft, kwam er ook niet helemaal uit.

PvdA-heimwee: Volgens de Volkskrant heerst er ‘PvdA-heimwee‘ op het Binnenhof. “Zelfs Alexander Pechtold, die een privé-oorlogje leek uit te vechten met de arrogante regentenpartij die hem als juniorwethouder in Leiden al dwarszat, zou zijn halve verkiezingsprogramma inleveren om Asscher aan tafel te krijgen. (…) Een deel van de achterban vindt inmiddels dat de tocht door de woestijn lang genoeg heeft geduurd.” Asschers nee klonk de afgelopen dagen wat minder stelling, maar in een interview in AD zegt hij vandaag weer: “ik ben niet beschikbaar om aan te schuiven bij het motorblok. Punt.” Sowieso moet eerst dinsdag de gifbeker nog een keer leeg als Paul Depla, burgemeester van Breda, met zijn analyse van de verkiezingsnederlaag komt.

Panel: Ons panel van politieke experts komt er niet uit. Een meerderheidskabinet moet nog kunnen, zeggen zij, maar er ze zijn er verdeeld over of dat met ChristenUnie (38%) wordt of met PvdA (33%) zou moeten zijn. Toch wijst nu alles erop dat Rutte III een vierpartijencoalitie met de ChristenUnie zal worden, waarbij de externe kritiek zwaarder zal zijn dan onder Rutte II, schrijft Tom-Jan Meeus. Strafwerk dus.

DEMISSIONAIR: Wat voor impact heeft het eigenlijk dat we volgende week al 100 dagen een demissionair kabinet hebben, vroeg Mark Kranenburg zich af. Conclusie: het land draait prima. “Ik schat dat tussen de 95 en 98 procent van het beleid vastligt. Minder dan vijf procent is op korte termijn beïnvloedbaar”, zegt voormalig topambtenaar Roel Bekker. En het is ook nog goed voor de staatskas. Sommige dingen kunnen wel in het gedrang komen. Nederland is gevraagd om de missie in Afghanistan te verlengen en ook over die in Mali moet binnenkort een beslissing worden genomen. Dat kan ook een demissionair kabinet besluiten, zelfs zonder steun van de Kamer, maar in praktijk zal dit alleen werken als in ieder geval de formerende partijen er eensgezind mee kunnen instemmen. En ja, ook lerarensalarissen kunnen omhoog als daar een meerderheid voor is.

SCHEEFWONER: Sociale woningbouw als hulp aan de allerarmsten? Bij de SP zien ze dat ruimer, bleek toen Sandra Beckerman deze week in een debat vertelde dat ze zelf een scheefwoner is. Ze woont met haar salaris van 7705,27 euro bruto in een sociale huurwoning in Groningen. Voor ze in maart naar Den Haag kwam, was ze zowel gepromoveerd universitair docent archeologie als lid van de Provinciale Staten. In De Telegraaf verklaart Beckerman (34): “Zoals heel veel jongeren heb ik altijd te maken gehad met flexibele en korte banen. Daardoor heb ik nooit zo’n hoog inkomen gehad en heel belangrijk: het lukte niet om een hypotheek te krijgen. Als Kamerlid verdien ik meer, maar de SP heeft natuurlijk een afdrachtregeling. Ik verdien net zo veel als een gemiddelde leraar.” Voorzitter Ron Meyer prijst Beckerman dat ze in een volksbuurt woont.

FISCALE TRUKENDOOS: Philip de Witt Wijnen volgde naast de formatie de afgelopen weken ook de mini-enquête van de Panama Papers. Tijdens 27 verhoren onder ede lieten Kamerleden meermaals hun verontwaardiging klinken over de manier waarop trustkantoren fiscaal verstoppertje spelen. Maar volgens hoogleraar belastingrecht Ruben Freudenthal zijn ze zelf medeschuldig. Zolang de wetgever de mogelijkheid laat bestaan dat vermogende Nederlanders hun spaargeld tegen een gunstig fiscaal tarief in een buitenlandse vennootschap kunnen onderbrengen “kun je dat geen ontwijking noemen”. Nederland belooft buitenlandse bedrijven tegelijkertijd allerlei belastingvoordeel, blijkt uit nader onderzoek van NRC.

WAT WIJ VOLGEN:

Hatemail II: 50Plus neem vandaag afscheid van Jan Nagel als voorzitter. “En het is logisch dat er een machtsvacuüm ontstaat op het moment dat een dominante leider opstapt”, vertelde een betrokkene mij deze week. In dat vacuüm hebben zich vier kandidaten gemeld waarvan er één, Dick Schouw, al weken allerlei Haagse journalisten bcct in zijn boze mails naar partijgenoten om te doen alsof de hele club met elkaar overhoop ligt. Dat wordt door anderen ten stelligste ontkend, maar er is wel onvrede in de partij: over de teleurstellende verkiezingsuitslag en over de kandidatenlijst waar allerlei figuren op verschenen die lid waren gemaakt om in de Kamer te kunnen. Daarnaast heeft Schouw één troef: hij belooft dat de partij in vijftig gemeenten mee gaat doen in de lokale verkiezingen volgend jaar, terwijl het huidige bestuur maximaal vijftien delegaties wil. Verleidelijk voor 50Plussers die graag in hun eigen gemeente actief willen worden. Titia Ketelaar (@titia_k) is vandaag in Hilversum bij het partijcongres van 50Plus.

Rutte on tour: Na bezoekjes aan Macron en Groningen en komt Rutte ook de komende dagen weinig aan formeren toe. Maandag is hij in Polen en eind van de week op de Europese top in Brussel.

QUOTE VAN DE DAG

“Ik prefereer de duidelijkheid van Pechtold boven de onduidelijkheid van Rutte en Buma. Kies nou je partner!”

Gert-Jan Segers in een interview in het AD.